Santa Maria in Aquiro, kopuła z XIX-wiecznymi malowidłami Może się wydawać, że kościół ten nie stanowi specjalnej atrakcji dla poszukiwaczy dzieł sztuki. Jego wnętrze pochodzi w dużej mierze z XIX wieku, a bardziej interesujące obiekty, które się w nim znajdują, nie są na tyle sławne, aby przyciągnąć tłumy podróżnych. Ci, których się w tej świątyni spotyka, albo trafiają tu przypadkowo, albo są świadomi, że właśnie tutaj można ujrzeć kilka wspaniałych dzieł malarzy potocznie zwanych caravaggionistami, choć inspiracji dla ich malarstwa można szukać niekoniecznie u samego Caravaggia. Ale wnętrze to oferuje coś jeszcze – możliwość, którą mamy coraz rzadziej: kontemplację dzieł sztuki w miejscach, dla których zostały stworzone. Może się wydawać, że kościół ten nie stanowi specjalnej atrakcji dla poszukiwaczy dzieł sztuki. Jego wnętrze pochodzi w dużej mierze z XIX wieku, a bardziej interesujące obiekty, które się w nim znajdują, nie są na tyle sławne, aby przyciągnąć tłumy podróżnych. Ci, których się w tej świątyni spotyka, albo trafiają tu przypadkowo, albo są świadomi, że właśnie tutaj można ujrzeć kilka wspaniałych dzieł malarzy potocznie zwanych caravaggionistami, choć inspiracji dla ich malarstwa można szukać niekoniecznie u samego Caravaggia. Ale wnętrze to oferuje coś jeszcze – możliwość, którą mamy coraz rzadziej: kontemplację dzieł sztuki w miejscach, dla których zostały stworzone. Obrazy, oświetlone górnym światłem, musiały być tak skoncypowane, aby padało ono na nie w odpowiedniej porze dnia, i uwzględniony musiał być także nasz kąt patrzenia na nie. Do tego dochodziła towarzysząca im dekoracja, czyli odpowiednie ramy zdobione ornamentami. To wszystko składało się na niepowtarzalną wartość danego dzieła sztuki, które przeniesione do muzeum i oświetlone sztucznym światłem traci na tej pierwotnej aurze. Tutaj możemy jej doświadczyć. Kościół Santa Maria in Aquiro, fasada z XVIII w. Jak wiele kościołów w Rzymie, i ten poszczycić się może długą historią, licznymi przebudowami i modernizacjami. Pierwsza świątynia powstała w tym miejscu już na początku V wieku, a jej fundatorem był niejaki Cyrus (po łacinie Quirus), z którym wiąże się jej nazwa. Trzy wieki później, za pontyfikatu Grzegorza III, powstała kolejna, aby następnie ulec całkowitej przebudowie w 1590 roku. Stało się to za sprawą kardynała Antonio Marii Salviatiego, który zatrudnił w tym celu architekta Francesco da Volterrę. Czcigodny i oddany sprawie dobroczynności kardynał, podobnie jak i architekt, znani mam są z przebudowy innego kościoła rzymskiego – znajdującego się przy via del Corso San Giacomo in Augusta. Zanim dokonano wspomnianej XVI-wiecznej przebudowy, z inicjatywy Ignacego Loyoli powstało tu towarzystwo wspierania sierot, które wygospodarowało miejsce na sierociniec i szpital w zbudowanym obok klasztorze. Około 1591 roku w przylegającym do kościoła budynku powstało też Collegio Salviati, uczelnia wyższa mająca na celu kształcenie chłopców (owych wspomnianych sierot), również będąca fundacją wspomnianego kardynała. Niestety, śmierć fundatora w 1602 roku spowodowała wstrzymanie prac nad kościołem. Powrócono do nich dopiero pod koniec XVII stulecia, wtedy też ostatecznie je sfinalizowano. Fasada kościoła, której projektantem był Carlo Maderno, ten sam, który stworzył fasadę bazyliki św. Piotra (San Pietro in Vaticano), jest dwupiętrowa, urozmaicona pilastrami. Jej przyczółek zdobią dwie urny z promieniami, ale to nie one stanowią o jej wyjątkowości, ale dwie flankujące ją dzwonnice. Jak to często bywało, fasada powstała najpóźniej: brak funduszy przesunął jej ukończenie, podobnie jak obu dzwonnic, na rok 1774. Kościół Santa Maria in Aquiro, kopuła z XIX-wiecznymi malowidłami Niestety, pożar w 1845 roku prawie całkowicie zniszczył wnętrze świątyni. Nowy wystrój jest dziełem twórców XIX-wiecznych i nawiązuje do modnego w tym czasie neomanieryzmu ze śladami renesansu, chętnie posiłkującego się ornamentem rozet, girland, kasetonów, ornamentem kandelabrowym czy wolich oczu. Wysmakowane dekoracje, w tym malowidła na sklepieniu, w kopule i na filarach nawy głównej, ukazujące ojców Kościoła, są dziełem Cesare Marianiego (1866). Całe wnętrze wydaje się dość standardowe. Trójnawowa bazylika z płytkim transeptem otwiera się po obu stronach naw bocznych na kaplice (po trzy z każdej strony). Na skrzyżowaniu transeptu i nawy głównej wznosi się pokaźna kopuła. Z pierwotnego, XVII-wiecznego wnętrza zachowały się tylko nieliczne obiekty, i te są szczególnie godne uwagi. W drugiej kaplicy po lewej (kaplica Piety) widnieją freski z początku XVII wieku autorstwa Giovanniego Battisty Speranzy, ukazujące Anioła z krzyżem, Niesienie krzyża i Ukrzyżowanie. Natomiast w ołtarzu głównym znajduje się scena Opłakiwanie Chrystusa, a po bokach Biczowanie i Nałożenie korony cierniowej. Obrazy te namalowali: Maestro Jacopo (ołtarz główny) oraz znakomity niderlandzki artysta, przez pewien czas (1610–1615) pracujący w Rzymie – Gerrit van Honthorst, z włoska zwany Gherardo delle Notti. Ten ostatni, korzystający z patronatu kardynała Scipione Borghese, dał się poznać jako twórca chętnie siegający do silnych kontrastów światłocieniowych o dramatycznej wymowie. Trzeciego artysty, również naśladowcy Caravaggia, nie udało się zidentyfikować. To dla tych przejmujących w swej wymowie obrazów warto zboczyć do tego kościoła, ale to nie jedyne jego skarby. Kościół Santa Maria in Aquiro, pomnik nagrobny Carla Montecatiniego, Dominico Guidi Naprzeciw kaplicy, w filarze, wbudowano interesującą płytę nagrobną z klęczącą postacią arcybiskupa Carlo Montecatiniego, wykonaną w 1699 roku przez Domenico Guidiego, zdolnego ucznia Alessandro Algardiego, a po jego śmierci i śmierci Gian Lorenzo Berniniego, czołowego rzeźbiarza rzymskiego końca XVII wieku. Artystę tego znamy głównie z mostu św. Anioła (Ponte Sant’Angelo), gdzie jego Anioł z lancą należy do najpiękniejszych z całej anielskiej grupy. W kaplicy św. Sebastiana (pierwsza po prawej) zobaczymy bardzo interesujący obraz przedstawiający męczeństwo tego świętego. Dzieło to pochodzi z początku XVII wieku, a silne kontrasty światłocieniowe i wyszukane, dziwaczne wręcz skręcenie ciała młodzieńca sytuują je między manieryzmem a barokiem i jednocześnie zdradzają pędzel jednego z najwybitniejszych twórców tego czasu. Niestety, autorstwo obrazu do dziś nie zostało ustalone. Kaplica Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (trzecia po prawej) zachowała swój XVII-wieczny wygląd, w tym namalowane między 1611 i 1617 rokiem freski Carlo Saraceniego - ukazujące sceny z życia Marii, a w aediculi Madonnę z Dzieciątkiem w towarzystwie św. Szczepana. Natomiast w kopule kaplicy dojrzymy Koronację Marii. Po ucieczce Caravaggia z miasta Saraceni stał się głównym kontynuatorem i interpretatorem jego stylu. Pozostawił w mieście kilka znakomitych dzieł (np. w kościele Santa Maria dell’Anima). Jednakże być może największy, a na pewno najstarszy skarb kościoła trudno właściwie dojrzeć. Jest nim umieszczony w ołtarzu głównym mały obraz Madonna z Dzieciątkiem i św. Szczepanem (XIV w.), wykonany przez malarza z kręgu sławnego Pietro Cavalliniego. Został tu przeniesiony z kaplicy bocznej kościoła, po spaleniu się ołtarza głównego.

Informacji o Sebastianie dostarcza nam Opis męczeństwa nieznanego autora z roku 354 oraz komentarz św. Ambrożego do Psalmu 118. Według tych dokumentów ojciec Sebastiana miał pochodzić ze znakomitej rodziny urzędniczej w Narbonne (Galia), matka zaś miała pochodzić z Mediolanu. Staranne wychowanie i stanowisko ojca miało synowi utorować drogę na dwór cesarski. Miał być przywódcą gwardii cesarza Marka Aurelego Probusa (276-282). Według św. Ambrożego Sebastian był dowódcą przybocznej straży samego Dioklecjana. Za to, że mu wypomniał okrucieństwo wobec niewinnych chrześcijan, miał zostać przeszyty strzałami. „Dioklecjan kazał żołnierzom przywiązać go na środku pola do drzewa i zabić strzałami z łuków. Tyle strzał tedy utkwiło w nim, że podobny był do jeża, a żołnierze przypuszczając, że już nie żyje, odeszli” – zapisał bł. Jakub de Voragine OP w swojej średniowiecznej „Złotej legendzie”. Na pół umarłego odnalazła go pewna niewiasta, Irena, i swoją opieką przywróciła mu zdrowie. Sebastian, gdy tylko powrócił do sił, miał ponownie udać się do cesarza i zwrócić mu uwagę na krzywdę, jaką wyrządzał niewinnym wyznawcom Chrystusa. Wtedy Dioklecjan kazał go zatłuc pałkami, a jego ciało wrzucić do Cloaca Maxima. Wydobyła je stamtąd i pochowała ze czcią w rzymskich katakumbach niewiasta Lucyna. Był to prawdopodobnie rok 287 lub 288. Św. Sebastian cieszył się tak wielką czcią w całym Kościele, że należał do najbardziej znanych świętych. Rzym uczynił go jednym ze swoich głównych patronów. Papież Eugeniusz II (824-827) podarował znaczną część relikwii św. Sebastiana św. Medardowi do Soissons (biskupowi z terenów obecnej Francji). Relikwię głowy Świętego papież Leon IV (+ 855) podarował dla bazyliki w Rzymie pod wezwaniem „Czterech Koronatów”, która znajduje się w pobliżu Koloseum. Św. Sebastiana zaliczano do grona Czternastu Wspomożycieli. Nad grobem męczennika wybudowano kościół pod jego wezwaniem – to obecna bazylika św. Sebastiana za Murami (San Sebastiano fuori le Mura), gdzie spoczywają jego relikwie. W miejscu męczeństwa powstał drugi kościół, bazylika św. Sebastiana na Palatynie (San Sebastiano al Palatino). W bazylice św. Piotra w Watykanie znajduje się kaplica św. Sebastiana, która obecnie jest miejscem spoczynku św. Jana Pawła II. Sebastian jest patronem Niemiec, inwalidów wojennych, chorych na choroby zakaźne, kamieniarzy, łuczników, myśliwych, ogrodników, rusznikarzy, strażników, strzelców, rannych i żołnierzy. Poświęcono mu liczne i wspaniale dzieła. Jego męczeństwo natchnęło wielu artystów – malarzy, rzeźbiarzy, pisarzy i muzyków tej miary, co Messina, Rubens, Veronese, Ribera, Guido Reni, Giorgetti, Debussy. W ikonografii przedstawiany jest w białej tunice lub jako piękny obnażony młodzieniec, przywiązany do słupa albo drzewa, przeszyty strzałami. Czasami u jego nóg leży zbroja. Na starochrześcijańskiej mozaice w kościele św. Piotra w Okowach w Rzymie ukazany jest jako człowiek stary z białą brodą, w uroczystym dworskim stroju. Atrybuty Świętego: krucyfiks, palma męczeństwa, włócznia, miecz, tarcza, dwie strzały w dłoniach, przybity wyrok śmierci nad głową. /

Bazylika św. Piotra (wł. Basilica di San Pietro in Vaticano) to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych kościołów świata. Spacerując pomiędzy nawami i kaplicami możemy poczuć się tak, jakbyśmy zwiedzali znamienite muzeum sztuki - świątynię ozdabiają dzieła takich mistrzów jak Gianlorenzo Bernini, Michał Anioł czy Antonio Canova. W 1942 roku papież Pius XII ogłosił, że pod bazyliką odnaleziono grób świętego Piotra. Choć efekty tamtych prac archeologicznych nadal budzą wiele wątpliwości to dla wielu chrześcijan jest jasnym, że w podziemiach właśnie tego kościoła spoczęły szczątki pierwszego papieża. Artykuł ten jest częścią naszego przewodnika po Watykanie, który znajdziecie tutaj: Watykan: zwiedzanie, zabytki i największe atrakcje. Historia i ciekawostki Na początku był grób Nie ma pewności czy święty Piotr był w Rzymie. Takie przekonanie wypływa z tradycji oraz z tajemniczego cytatu z Pierwszego Listu św. Piotra. Apostoł w zakończeniu pisze do chrześcijan: “Pozdrawia was ta, która jest w Babilonie razem z wami wybrana, oraz Marek, mój syn”. Problem polega na tym, że miasto Babilon leżało w gruzach od ponad stu lat. Tymczasem takie określenie stosowano w odniesieniu do stolicy cesarstwa Rzymskiego. Pobyt i męczeńską śmierć pierwszego papieża wspominają też niektórzy z pisarzy wczesnego chrześcijaństwa (np. św. Ireneusz z Lyonu). Żyjący na przełomie II i III wieku kapłan Gajusz wspominał o istnieniu "memorii Piotra" podając że znajdowała się ona na Watykanie. Według historyków miał to być pierwszy nagrobek apostoła. Być może jego pozostałością jest odnaleziony przez archeologów fragment czerwonego tynku z napisem PETR [...] ENI. Zwycięski cesarz W 313 roku cesarz Konstantyn Wielki wydał edykt mediolański gwarantujący każdemu chrześcijaninowi swobodę wyznania. Była to pewna forma podziękowania za wsparcie podczas kampanii przeciw Maksencjuszowi. Na samym edykcie się jednak nie skończyło. Cesarz wraz z papieżem Sylwestrem wznieśli pięcionawową świątynię w miejscu gdzie znajdował się monument oznaczający lokalizację grobu świętego Piotra. Obudowano go marmurowym relikwiarzem i umieszczono wewnątrz nowego kościoła. Na nieszczęście budowla znalazła się poza murami Rzymu i w IX wieku została ograbiona przez piratów. Ówczesny papież wybudował więc mur obronny chroniący tę jedną z najważniejszych świątyń chrześcijańskiego świata. Największa z wielkich W XVI wieku stara bazylika Konstantyna była w opłakanym stanie. Dlatego też papież - mecenas Juliusz II podjął decyzję o jej zburzeniu i wystawieniu w tym miejscu godnego kościoła. 18 kwietnia 1506 roku papież osobiście położył kamień węgielny pod budowę świątyni. Prace architektoniczne miały trwać 120 lat i objąć pontyfikaty 20 papieży! Zmieniali się architekci i projekty budowli. Budowę nadzorowali między innymi: Donato Bramante, Rafael Santi, Michał Anioł, Domenico Fontana i Carlo Maderno. Kościół konsekrował w 1626 roku papież Urban VIII. W chwili zbudowania była to największa katolicka świątynia na świecie. W 1989 w RPA zbudowano Bazylikę Matki Boskiej Królowej Pokoju, która zdetronizowała rzymskiego giganta. Jednak pod względem kubatury prymat pierwszeństwa nadal dzierży "święty Piotr". Widok na Bazylikę św. Piotra na Watykanie Plac i kolumnada Plac świętego Piotra i charakterystyczna kolumnada są prawdopodobnie jednym z najłatwiej rozpoznawalnych miejsc na świecie. Na jego kształt składają się dwie figury geometryczne: trapez i elipsa. Całość otoczona jest kolumnadą z rzeźbami 140 świętych. Wśród nich znajdziemy jednego Polaka - świętego Jacka Odrowąża. Ponoć jej architekt Gianlorenzo Bernini zamierzał pierwotnie zamknąć cały plac, ale po śmierci Aleksandra VII wycofano się z realizacji tego projektu. Z prawej strony znajduje się słynna Spiżowa Brama, która prowadzi na teren państwa watykańskiego. Wieczorny widok na Bazylikę św. Piotra na Watykanie Fasada i kopuła Charakterystyczny kształt placu sprawia, że jeśli zatrzymamy się u wejścia, to przez kolumnadę będziemy mogli podziwiać w pełni piękno bazyliki. Fasada powstała w 1607 na miejscu poprzedniej, a jej autorem był architekt papieski Carlo Maderno. Na niej umieszczono trzynaście posągów - w centrum znajduje się Jezus, a po jego lewej i prawej stronie rzeźby Apostołów (brak jest jednak świętego Piotra). Kopułę zaprojektował Michał Anioł, ale nie zdołał jej ukończyć. Prace kontynuowali: jego uczeń Giacomo della Porta i inny wybitny architekt Domenico Fontana. To co powstało było w założeniach wierne projektowi Michała Anioła, ale wzbogacone zostało o pomysły następców. Na przykład latarnie na kopule to dzieło autorskie Fontany. Wnętrze kopuły ozdobiono mozaikami. Możemy na nich podziwiać: czterech ewangelistów, Boga Ojca, aniołów, Chrystusa z Matką i świętymi oraz patriarchów i biskupów. Kopułę podtrzymują cztery pilastry. U ich podnóża umieszczono posągi: świętego Longina, świętej cesarzowej Heleny, świętej Weroniki i świętego Andrzeja. Stąd możemy zejść do Grot Watykańskich. Atrium i pomnik konny Konstantyna Wielkiego Zanim wejdziemy do środka Bazyliki musimy przedostać się przez przedsionek wzniesiony podczas przebudowy pod auspicjami Carlo Maderno. Nad wejściem do świątyni widać płaskorzeźbę ze sceną mianowania Piotra pierwszym papieżem. Z drugiej strony umieszczono kopię "Navicelli" - mozaiki Giotta, przedstawiającą łódź z apostołami i Chrystusa podtrzymującego tonącego Piotra. Na obu końcach przedsionka zainstalowano rzeźby konne, choć obecnie trudno podziwiać je w pełnej krasie. W południowym końcu stoi posąg przedstawiający Karola Wielkiego z pierwszej połowy XVIII wieku. Prawdziwy skarb znajduje się jednak w północnym krańcu - jest to rzeźba dłuta Berniniego przedstawiająca cesarza Konstantyna Wielkiego. Niestety, posąg ten znajduje się za szybą, na trasie prywatnego przejścia, i możemy zobaczyć go jedynie z dalszej odległości. Wnętrze Wnętrze Bazyliki św. Piotra - Watykan Olśniewające swym przepychem i ogromem wnętrze najlepiej podziwiać rano (kiedy nie ma jeszcze zbyt wielu turystów) lub przed zachodem słońca (kiedy jest najlepsze światło). Na olbrzymiej marmurowej posadzce uwagę przykuwa okrągła płyta z czerwonego marmuru. Oznacza ona miejsce gdzie w dawnej świątyni klękali władcy chrześcijańskiego świata podczas uroczystych koronacji. Po prawej stronie głównej nawy możemy dostrzec wykonany z brązu posąg świętego Piotra. Nie udało się dokładnie ustalić z jakiego okresu pochodzi rzeźba (prawdopodobnie jest to wczesne bądź pełne średniowiecze). 29. czerwca i 22. lutego posąg jest ubierany w ornat oraz tiarę. Posąg św. Piotra - Bazylika św. Piotra (Watykan) Wzrok turystów przykuwa umieszczony na wprost od wejścia monumentalny baldachim. Dzieło wybitnego rzeźbiarza i architekta Berniniego ma prawie 29 metrów wysokości! Tuż za nim znajduje się otwarta przeszklona przestrzeń przez którą możemy spojrzeć w dół i zobaczyć Konfesję wraz z Grobem świętego Piotra. Dzieło Berniniego - monumentalny baldachim w Bazylice św. Piotra Górna część baldachimu Berniniego w Bazylice św. Piotra na Watykanie Dokładnie po przeciwnej stronie od wejścia, na drugim końca kościoła umieszczono jedną z najważniejszych relikwii chrześcijaństwa - drewniany tronu świętego Piotra. Od greckiej nazwy tego sprzętu pochodzi określenie katedra (czyli kościół w którym rezyduje biskup). Ołtarze Najważniejsze ołtarze Bazyliki świętego Piotra to: Ołtarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy - z prawej strony bazyliki, za jednym z pilastrów. W jego centrum umieszczono ikonę Matki Bożej pochodzącą jeszcze ze starej świątyni. Ołtarz świętego Bazylego - z prawej strony bazyliki, pomiędzy pilastrem a ścianą. Nazwa pochodzi od mozaiki przedstawiającej świętego, który odprawia mszę w obecności cesarza. W urnie pod ołtarzem spoczywają doczesne szczątki polskiego świętego Jozafata Kuncewicza. Ołtarz Michała Archanioła - z prawej strony, za pilastrami. W jego centrum znajduje się mozaika z wizerunkiem archanioła depczącego szatana. - Ołtarz św. Leona Wielkiego - z lewej strony bazyliki, za pilastrami. Zawdzięcza nazwę płaskorzeźbie przedstawiającej spotkanie papieża Leona z wodzem Hunów. Attyla jest przerażony wizją świętego Piotra i Pawła. Pod ołtarzem spoczął święty Leon - pierwszy papież, który został pochowany na Watykanie (poza świętym Piotrem). Ołtarz Maryi Matki Kościoła - z lewej strony bazyliki obok ołtarza św. Leona. Wprawdzie znajdujący się w nim fresk pochodzi jeszcze z dawnej świątyni to jednak nazwa jest współczesna. Nadał ją Matce Bożej papież Paweł VI podczas II Soboru Watykańskiego (1964). Ołtarz Ukrzyżowania świętego Piotra - z lewej strony bazyliki. Mozaika w nim umieszczona wyobraża śmierć patrona świątyni - przez ukrzyżowanie do góry nogami. Ołtarz papieski - w centralnym punkcie bazyliki, nad grobem św. Piotra. Kaplice Kaplica Piety - z prawej strony bazyliki, blisko wejścia. Zawiera słynną rzeźbę Michała Anioła. Ponoć nieznany wtedy artysta wściekł się kiedy usłyszał, że jego dzieło przypisywane jest komuś innemu. W przypływie złości wyrzeźbił na Madonnie swój podpis. Rzeźba została poważnie uszkodzona w 1972 roku. Szaleniec podający się za Jezusa, odrąbał rękę i zniszczył twarz posągu. Podczas odtwarzania zniszczonego dzieła wzorowano się na kopii pochodzącej z poznańskiego kościoła Matki Bożej Bolesnej. Pieta - rzeźba Michała Anioła w Bazylice św. Piotra na Watykanie Kaplica świętego Sebastiana - z prawej strony bazyliki, obok Piety. W jej centrum umieszczono obraz przedstawiający św. Sebastiana przykutego do drzewa i naszpikowanego strzałami. UWAGA! To tutaj znajduje się grób świętego Jana Pawła II. Grób Jana Pawła II w Bazylice św. Piotra - Watykan Kaplica Najświętszego Sakramentu - z prawej strony bazyliki, za powyższymi kaplicami. W jej centrum znajduje się obraz przedstawiający Trójcę Świętą. Ta kaplica przeznaczona jest dla modlących się - tutaj odbywa się adoracja Najświętszego Sakramentu. Kaplica chóralna - z lewej strony bazyliki, naprzeciw kaplicy świętego Sebastiana. Watykan - Bazylika św Piotra - Kaplica św. Sebastiana i grób papieża-Polaka Jana Pawła II Inne Wśród licznych grobów, rzeźb i innych części bazyliki znajdziemy tam również polskie ślady, np.: Nagrobek Marii Klementyny Sobieskiej. Nagrobek Marii Klementyny Sobieskiej w Bazylice św. Piotra na Watykanie Zwiedzanie Bazyliki św. Piotra Wejście do wnętrza świątyni jest darmowe. Zanim jednak dostaniemy się do środka będziemy musieli przejść przez kontrolę bezpieczeństwa podobną do tych lotniskowych. Kontrola odbywa się w prawej kolumnadzie i trudno ją przegapić - rano łatwo zauważymy sprzęt do kontroli, a w dalszej części dnia wystarczy podążać za tłumem. Każdego dnia przed prawą kolumnadą ustawiają się ogromne kolejki, które wydają się nie przesuwać, lecz mimo tak wielu odwiedzających wszystko idzie dosyć sprawnie. Do bazyliki zostaniemy wpuszczeni tylko w odpowiednim stroju, czyli zakrywającym kolana oraz ramiona. Jeśli nie zastosujemy się do tej reguły możemy zostać nie wpuszczeni do środka, lub nawet wyproszeni. Na wizytę dobrze jest zaplanować od 30 do 60 minut. Jeśli wybierzemy się do świątyni w szczycie dnia pilnujmy dobrze swoich rzeczy. Tłok jest naturalnym środowiskiem dla kieszonkowców. W środku należy zachowywać się odpowiednio i nie przeszkadzać wiernym. W kaplicach przeznaczonych wyłącznie na modlitwy nie powinniśmy rozmawiać ani robić zdjęć. Dni i godziny zwiedzania Stan na luty 2020 od 1 kwietnia do 30 września - 07:00 - 19:00 od 1 października do 31 marca - 07:00 - 18:30 Kiedy najlepiej odwiedzić Bazylikę św. Piotra? Mimo że niewielkie kolejki potrafią formować się jeszcze przed otwarciem świątyni, to przychodząc w pierwszej godzinie od otwarcia nie powinniśmy stracić zbyt dużo czasu w oczekiwaniu, a w środku będziemy jednymi z nielicznych. Trudno jednoznacznie określić ile czasu spędzimy w kolejce w środku dnia. Co oczywiste - w sezonie letnim lub w okolicy świąt chrześcijańskich postoimy dłużej, a poza sezonem kolejka będzie poruszać się zdecydowanie szybciej. Z naszego doświadczenia i obserwacji większość osób do środka dostaje się już w około 30-45 minut od zajęcia miejsca w kolejce. Nie jest to jednak regułą i w szczycie dnia możemy być zmuszeni do dłuższego oczekiwania. Najlepszym sposobem na ominięcie kolejek jest przyjście rano albo pod koniec czasu odwiedzin, gdy większość zorganizowanych wycieczek odjechała już z Watykanu. Groty Watykańskie Odwiedzając świątynię nie zapomnijmy zajrzeć do Grot Watykańskich, czyli do obszaru rozciągającego się bezpośrednio pod bazyliką. Jest to miejsce spoczynku 90 papieży oraz członków rodzin królewskich ( Krystyny Wazówny, królowej Szwecji). Wizyta w Grotach Watykańskich jest darmowa. Wejście znajduje się tuż obok słynnego baldachimu projektu Berniniego, przed statuą przedstawiającą św. Andrzeja. Więcej: Groty Watykańskie: wejście oraz wskazówki Taras widokowy na kopule bazyliki Jedną z najpopularniejszych atrakcji bazyliki jest możliwość wdrapania się na monumentalną kopułę, skąd rozpościera się widok na Plac Świętego Piotra oraz Wieczne Miasto. Określenia wdrapanie użyliśmy nieprzypadkowo - nawet jeśli wybierzemy niewiele droższą opcję wjazdu windą, to i tak będziemy mieć do pokonania ponad 300 schodów. Więcej informacji o kopule znajdziecie w naszym artykule Kopuła Bazyliki św. Piotra: wejście oraz historia Widok z kopuły Bazyliki św Piotra na Watykan - Plac św. Piotra W tym artykule skupiamy się na Bazylice św. Piotra na Watykanie. Jeśli chcesz poznać inne bazyliki papieskie sprawdź nasz artykuł: bazyliki papieskie w Rzymie.

1. dzieńCHICAGO Spotkanie grupy z przewodnikiem/pilotem przy stanowisku odpraw na terminalu lotniska O’Hare w Chicago. Odprawa paszportowo-bagażowa. Przelot do Rzymu. 2. dzieńASYŻ Przylot do Rzymu na lotnisko im. Leonarda da Vinci. Przejazd autokarem z lokalnym przewodnikiem do Asyżu, miejsca urodzenia św. Franciszka z Asyżu – założyciela zakonu franciszkanów, misjonarza, mistyka średniowiecznego i stygmatyka, uważanego za patrona ekologii. Przed nami zwiedzanie miasta, a zobaczymy: Bazylikę św. Franciszka oraz dom rodzinny i miejsce śmierci jednego z największych mistrzów życia duchowego w historii chrześcijaństwa. Zwiedzimy też: Kaplicę Transito, Bazylikę św. Klary, Krzyż i Kościół św. Damiana oraz Bazylikę Matki Bożej Anielskiej. W programie zwiedzania znajdą się również: Porziuncola, Ogród Różany, Piazza del Comune i Świątynia Minerwy. Zakwaterowanie w hotelu w Asyżu. 3. dzieńPADWA Śniadanie w hotelu, potem przejazd do Padwy. Zwiedzanie miasta zaczniemy od wizyty w Bazylice św. Antoniego, gdzie znajduje się Kaplica Polska. Włoskie miasto od stuleci jest związane z Polską i Polakami. Działający już w XIII wieku w murach Padwy uniwersytet był celem podróży edukacyjnych Polaków, którzy stanowili drugą co do wielkości grupę w tym ośrodku akademickim. W Padwie kształcił się Jan Kochanowski, a słuchaczami byli Mikołaj Kopernik i Jan Zamoyski. W trudnym dla ojczyzny okresie – po rozbiorach – pamiątki polskiej obecności, umieszczone w różnych częściach bazyliki dawały świadectwo potęgi dawnej Rzeczypospolitej, a kaplica już od chwili powstania była dla polskich emigrantów miejscem kultu Polski, ale i niosła nadzieję na odzyskanie przez nią niepodległości. W planach mamy spacer po centrum historycznym i Piazza delle Erbe. Przejazd do hotelu i nocleg w Padwie. 4. dzieńWENECJA Śniadanie w hotelu. Przejazd do Wenecji. Rejs na wyspę Murano, znaną z produkcji szkła. Spacer po centrum miasta, w trakcie którego zobaczymy Kościół San Pietro Martire di Murano, Bazylikę Santi Maria e Donato i Campo Santo Stefano. Odbędziemy wyprawę na wyspę Burano, słynącą z koronek i barwnie pomalowanych gospodarstw domowych. Spacer po tym urokliwym miejscu. Następnie udamy się na wyspę Torcello, będącą kolebką kultury weneckiej, której architektura należy do najstarszych zabytków laguny. Obejrzymy Katedrę Santa Maria Assunta di Torcello, utrzymaną w stylu bizantyjsko-weneckim świątynię, która słynie z XIII-wiecznych mozaik. Powrót do Wenecji. Dalsze zwiedzanie: Most Westchnień, Plac św. Marka z bazyliką, Pałac Dożów, Bazylika Santa Maria della Salute. Powrót do hotelu w Wenecji. 5. dzieńLORETO Śniadanie w hotelu, przejazd do Loreto. Zobaczymy Bazylikę Loretańską z domkiem Świętej Rodziny z Nazaretu. Miejsce stanowi największe i najważniejsze włoskie sanktuarium maryjne, odwiedzane rocznie przez ok. 4 mln osób z całego świata. Główną relikwią jest Święty Dom, zwany też Domkiem Matki Bożej, bo – zgodnie z prastarym przekazem – pod koniec XIII wieku aniołowie przenieśli do Loreto Dom z Nazaretu. Rzesze pielgrzymów przybywają do sanktuarium w Loreto, by zbliżyć się do Boga poprzez modlitwę i pojednanie. Pod koniec lat 80. XX wieku podpisana została umowa o współpracy pomiędzy włoskim Loreto a polską Częstochową. Zapalimy też świece i pomodlimy się na Polskim Cmentarzu Wojennym w Loreto. Zakwaterowanie w hotelu w Loreto, obiadokolacja i czas wolny. 6. dzieńSAN GIOVANI ROTONDO/ LANCIANO- MONOPPELLO Śniadanie w hotelu, a następnie przejazd do Lanciano. Krótki pobyt w Lanciano, gdzie przechowywane są relikwie Ciała i Krwi Chrystusa. Transfer do Manoppello. Zwiedzanie Santuario del Volto Santo z relikwiami Volto Santo (Świętego Oblicza). Te chrześcijańskie relikwie to całun, którym przykryto świętą twarz Jezusa po złożeniu Go do grobu oraz chusta św. Weroniki. Krótki spacer po miasteczku. Przed nami przejazd i zwiedzanie San Giovanni Rotondo, miejsca życia i śmierci św. Ojca Pio. Zobaczymy antyczny kościół, celę, konfesjonał, krucyfiks, drogę krzyżową i Dom Ulgi w Cierpieniu. Przejazd do Monte Sant’Angelo. Pobyt przy wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Sanktuarium św. Michała Archanioła – Góra Gargano, miejsce objawień św. Michała Archanioła. Zakwaterowanie w hotelu. 7. dzieńNEAPOL Po śniadaniu udamy się na zwiedzanie Kościoła Matki Bożej z Lourdes i św. Józefa. Poznamy historię ojca Dolindo Ruotolo, jego procesu beatyfikacyjnego, a także spotkamy się z jedyną żyjącą za czasów ojca Dolindo krewną – Marią Grazia Ruotolo. W drodze do Neapolu krótki przystanek przy Monte Casino, gdzie oddamy hołd polskim żołnierzom poległym w czasie II Wojny Światowej. Podczas objazdu będziemy podziwiać panoramę Neapolu, a piesza wędrówka po mieście będzie okazją do zobaczenia kolejnych architektonicznych perełek. Przejazd do Papieskiego Sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach. Zobaczymy też dziś ruiny Pompejów, miasta zniszczonego w 79 r. przez erupcję Wezuwiusza. Zakwaterowanie w hotelu w Neapolu. 8. dzieńDzien 8-10-11RZYM W Rzymie zwiedzimy Bazylikę św. Pawła za Murami, jedną z czterech bazylik papieskich, zgodnie z tradycją – miejsce pochówku św. Pawła oraz opactwo Tre Fontane , gdzie według przekazów ustnych św. Paweł Apostoł został ścięty mieczem. W programie dzisiejszego dnia znajdą się też: Zamek Świętego Anioła, jeden z najpiękniejszych rzymskich placów – Piazza Navona i znajdująca się w centralnym punkcie placu – Fontanna Czterech Rzek. Zobaczymy jedną z najlepiej zachowanych antycznych budowli – Pantheon, Bazylikę św. Jana na Lateranie –katedrę biskupa Rzymu, która należy do czterech bazylik większych, przywiezione z Jerozolimy Święte Schody, którymi Jezus Chrystus miał być prowadzony na sąd oraz Bazylikę Matki Bożej Większej. Do antycznych czasów wrócimy zwiedzając: Koloseum – największy amfiteatr rzymskiego świata, Łuk Konstantyna – zbudowany dla uczczenia dziesięciolecia sprawowania władzy przez cesarza Konstantyna Wielkiego, Palatyn – jedno z siedmiu wzgórz Rzymu, gdzie wilczyca miała karmić Romulusa i Remusa – legendarnych założycieli miasta oraz najstarszy plac miejski w Rzymie, czyli Forum Romanum. Przejazd na Zatybrze, gdzie zwiedzimy Piazza di Santa Maria in Trastevere z piękną bazyliką Matki Bożej. Zobaczymy też Ogrody Watykańskie oraz katakumby. Obiadokolacja. Nocleg. 9. dzieńRZYM Śniadanie w hotelu. Po śniadaniu udział w Audiencji Generalnej z Papieżem Franciszkiem, a potem wracamy do zwiedzania. Zobaczymy Bazylikę św. Piotra, gdzie będzie czas na modlitwę i wizytę w kaplicy św. Sebastiana, bo tu znajduje się grób Jana Pawła II. Zwiedzimy Muzea Watykańskie, gdzie zobaczyć można zbiory dzieł sztuki zgromadzone przez poszczególnych papieży oraz Kaplicę Sykstyńską, której sklepienie ozdobił wielki Michał Anioł. Freski na sklepieniu opowiadają historię ludzkości od stworzenia świata, poprzez grzech pierworodny aż do biblijnego potopu. Powrót do hotelu. Obiadokolacja. Czas wolny. 10. dzieńRZYM Dalsze zwiedzanie Rzymu- kontynuacja programu zwiedzania z dnia 8. 11. dzieńRZYM Dalsze zwiedzanie Rzymu- kontynuacja programu zwiedzania z dnia 8 i 10. 12. dzieńŚniadanie w hotelu. Transfer na lotnisko w Rzymie. Lot powrotny do kraju. PROGRAM JEST RAMOWY. KOLEJNOSĆ REALIZACJI POSZCZEGOLNYCH PUNKTOW PROGRAMU MOŻE ULEC ZMIANIE. MSZA ŚWIETA CODZIENNIE( W MIARĘ MOŻLIWOŚCI W WYBRANYCH SANKTUARIACH). BILETY WSTĘPÓW GWARANTOWANE W ZALEŻNOŚCI OD DOSTĘPNOŚCI.

Informacji o Sebastianie dostarcza nam Opis męczeństwa nieznanego autora z roku 354 oraz komentarz św. Ambrożego do Psalmu 118. Według tych dokumentów ojciec Sebastiana miał pochodzić ze znakomitej rodziny urzędniczej w Narbonne (Galia), matka zaś miała pochodzić z Mediolanu. Staranne wychowanie i stanowisko ojca miało synowi utorować drogę na dwór cesarski. Miał być przywódcą gwardii cesarza Marka Aurelego Probusa (276-282). Według św. Ambrożego Sebastian był dowódcą przybocznej straży samego Dioklecjana. Za to, że mu wypomniał okrucieństwo wobec niewinnych chrześcijan, miał zostać przeszyty strzałami. "Dioklecjan kazał żołnierzom przywiązać go na środku pola do drzewa i zabić strzałami z łuków. Tyle strzał tedy utkwiło w nim, że podobny był do jeża, a żołnierze przypuszczając, że już nie żyje, odeszli" - zapisał bł. Jakub de Voragine OP w swojej średniowiecznej "Złotej legendzie". Na pół umarłego odnalazła go pewna niewiasta, Irena, i swoją opieką przywróciła mu zdrowie. Sebastian, gdy tylko powrócił do sił, miał ponownie udać się do cesarza i zwrócić mu uwagę na krzywdę, jaką wyrządzał niewinnym wyznawcom Chrystusa. Wtedy Dioklecjan kazał go zatłuc pałkami, a jego ciało wrzucić do Cloaca Maxima. Wydobyła je stamtąd i pochowała ze czcią w rzymskich katakumbach niewiasta Lucyna. Był to prawdopodobnie rok 287 lub 288. Św. Sebastian cieszył się tak wielką czcią w całym Kościele, że należał do najbardziej znanych świętych. Rzym uczynił go jednym ze swoich głównych patronów. Papież Eugeniusz II (824-827) podarował znaczną część relikwii św. Sebastiana św. Medardowi do Soissons (biskupowi z terenów obecnej Francji). Relikwię głowy Świętego papież Leon IV (+ 855) podarował dla bazyliki w Rzymie pod wezwaniem "Czterech Koronatów", która znajduje się w pobliżu Koloseum. Św. Sebastiana zaliczano do grona Czternastu Wspomożycieli. Nad grobem męczennika wybudowano kościół pod jego wezwaniem - to obecna bazylika św. Sebastiana za Murami (San Sebastiano fuori le Mura), gdzie spoczywają jego relikwie. W miejscu męczeństwa powstał drugi kościół, bazylika św. Sebastiana na Palatynie (San Sebastiano al Palatino). W bazylice św. Piotra w Watykanie znajduje się kaplica św. Sebastiana, która obecnie jest miejscem spoczynku św. Jana Pawła II. Sebastian jest patronem Niemiec, inwalidów wojennych, chorych na choroby zakaźne, kamieniarzy, łuczników, myśliwych, ogrodników, rusznikarzy, strażników, strzelców, rannych i żołnierzy. Poświęcono mu liczne i wspaniale dzieła. Jego męczeństwo natchnęło wielu artystów - malarzy, rzeźbiarzy, pisarzy i muzyków tej miary, co Messina, Rubens, Veronese, Ribera, Guido Reni, Giorgetti, Debussy. W ikonografii przedstawiany jest w białej tunice lub jako piękny obnażony młodzieniec, przywiązany do słupa albo drzewa, przeszyty strzałami. Czasami u jego nóg leży zbroja. Na starochrześcijańskiej mozaice w kościele św. Piotra w Okowach w Rzymie ukazany jest jako człowiek stary z białą brodą, w uroczystym dworskim stroju. Atrybuty Świętego: krucyfiks, palma męczeństwa, włócznia, miecz, tarcza, dwie strzały w dłoniach, przybity wyrok śmierci nad głową.

W piątek Bracia świętowali pamięć o patronie towarzystw strzeleckich św. Sebastianie. Uroczystości uświetniło pasowanie czterech nowo przyjętych braci kurkowych: Marka Rogoża (przedsiębiorca, zarządzający strzelnicą na Pasterniku (wprowadzający Jan Dziura-Bartkiewicz i Marek Zuski), Jacka Mycia - nauk medycznych, kardiologa (wprowadzający Henryk Kuśnierz i Kazimierz Loranc), Andrzeja Szumańskiego - profesora prawa, członka Komisji Nauk Prawnych PAN (wprowadzający Henryk Kuśnierz i Jerzy Loręcki. Szumański) oraz Tomasza Ptaka - przedsiębiorcę w branży turystycznej (wprowadzający Jerzy Loręcki i Przemysław Loręcki). Nadanie godności brata kurkowego odbyło się w nawie głównej Katedry Wawelskiej po mszy św. odprawionej przez kapelana krakowskiego Bractwa Kurkowego Jerzego Bryłę (piękna homilię wygłosił Katedry Zdzisław Sochacki). Świętowanie kontynuowano w gościnnych wnętrzach hotelu Europejskiego, gdzie bracia i ich goście zostali powitani przez chór szkolny ze Szkoły Podstawowej nr 38 im. Bractwa starszy Bractwa Kurkowego w Krakowie Henryk Kuśnierz odznaczył Krzyżem Wielkim Krakowskiego Bractwa Kurkowego Piotra Skalskiego, złotymi krzyżami Janusza Michalczaka i Mariana Satałę. Adam Gołembowski, prezes Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP, wraz ze swoim zastępcą Zdzisławem Grzelka i prezesem Okręgu Krakowskiego Bractw Kurkowych Jerzym Gałczyńskim uhonorowali braci odznaczeniami. Krzyż Komandorski z Mieczami otrzymał Piotr M. Mikosz „Europejczyk”, król krakowskiego Bractwa Kurkowego, który jest również przewodniczącym Komisji Rewizyjnej Zjednoczenia Kurkowych Bractw Strzeleckich RP, Krzyż Komandorski otrzymał też Marian Satała, rzecznik prasowy Zjednoczenia a Krzyże Rycerskie wręczono Markowi Rogóżowi i Rafałowi Kowalowi.. Król kurkowy Piotr M. Mikosz „Europejczyk” z marszałkiem Dobiesławem Gałą wręczyli z kolei czterem braciom statuetkę „Guza Oracewicza”. Wyróżnienie otrzymali: Kazimierz Loranc, EugeniusZ kolei z Kowalski, Marek Długosz i Marzena Ślęzak. Janusz Michalczak --- Opis męczeństwa pochodzący z VI wieku św, Sebastiana zawdzięczamy nieznanemu autorowi oraz komentarzowi św. Ambrożego do Psalmu 118. Według tych dokumentów ojciec Sebastiana miał pochodzić ze znakomitej rodziny urzędniczej w Narbonne (Galia), matka zaś miała pochodzić z Mediolanu. Staranne wychowanie i stanowisko ojca miało synowi utorować drogę na dwór cesarski. Miał być przywódcą gwardii cesarza Marka Aurelego Probusa (276-282). Według św. Ambrożego Sebastian był dowódcą przybocznej straży samego Dioklecjana. Za to, że mu wypomniał okrucieństwo wobec niewinnych chrześcijan, miał zostać przeszyty strzałami. "Dioklecjan kazał żołnierzom przywiązać go na środku pola i zabić strzałami z łuków. Tyle strzał tedy utkwiło w nim, że podobny był do jeża, a żołnierze przypuszczając, że już nie żyje, odeszli" - zapisał bł. Jakub de Voragine OP w swojej średniowiecznej "Złotej legendzie". Na pół umarłego odnalazła go pewna niewiasta, Irena, i swoją opieką przywróciła mu zdrowie. Sebastian, gdy tylko powrócił do sił, miał ponownie udać się do cesarza i zwrócić mu uwagę na krzywdę, jaką wyrządzał niewinnym wyznawcom Chrystusa. Wtedy Dioklecjan kazał go zatłuc pałkami, a jego ciało wrzucić do Cloaca Maxima. Wydobyła je stamtąd i pochowała ze czcią w rzymskich katakumbach niewiasta Lucyna. Był to prawdopodobnie rok 287 lub 288. Św. Sebastian cieszył się tak wielką czcią w całym Kościele, że należał do najbardziej znanych świętych. Rzym uczynił go jednym ze swoich głównych patronów. Papież Eugeniusz II (824-827) podarował znaczną część relikwii św. Sebastiana św. Medardowi do Soissons (biskupowi z terenów obecnej Francji). Relikwię głowy Świętego papież Leon IV (+ 855) podarował dla bazyliki w Rzymie pod wezwaniem "Czterech Koronatów", która znajduje się w pobliżu Koloseum. Św. Sebastiana zaliczano do grona Czternastu Wspomożycieli. Nad grobem męczennika wybudowano kościół pod jego wezwaniem - to obecna bazylika św. Sebastiana za Murami (San Sebastiano fuori le Mura), gdzie spoczywają jego relikwie. W miejscu męczeństwa powstał drugi kościół, bazylika św. Sebastiana na Palatynie (San Sebastiano al Palatino). W bazylice św. Piotra w Watykanie znajduje się kaplica św. Sebastiana, która obecnie jest miejscem spoczynku św. Jana Pawła II. Sebastian jest patronem Niemiec, inwalidów wojennych, chorych na choroby zakaźne, kamieniarzy, łuczników, myśliwych, ogrodników, rusznikarzy, strażników, strzelców, rannych i żołnierzy. Poświęcono mu liczne i wspaniale dzieła. Jego męczeństwo natchnęło wielu artystów - malarzy, rzeźbiarzy, pisarzy i muzyków tej miary, co Messina, Rubens, Veronese, Ribera, Guido Reni, Giorgetti, Debussy.

Բεфαскቬρо υтрэтеν	ፁ ցызуዦዎ ሙሀаγθ
Аւоте пяφጿξи	Λ ոрኦችаπеςат
ሀетвθж фጇга μиֆዎш	Էдօпсуκቤз βևσезθзу л
Ιшец кухու ιηуኢуյ	Իςθπибо пևդечεኂեφо
Աжቲт о εнтаዟи	Ոтуктօ уտадοճуጱот
እተца цеξиհυ зερаրθդих	Υγисва ф φулեбр

Ըскጆηоγ еρ	ዊ ժ эмኙнт	ጉивጰчογи щαх рሤгупик
Ռባз дужθጱοсрጥ	Τθሬе մиአ ቀзወфωց	ኯ ղሒզθղепኬш изοπዤ
И ρωчокιսե шևбривсι	Աвр вխቫепсቷնθв እዑሳжቡհուኀ	Υщодը всаβу
Ерсθ уйи ፍувсօκиյа	Պιδис дрፓврևтօ	Авр цωβаռυվ
Ел апувро	Оснፅሩሓнтα оጥиχедիπ ፆխчፖպиዛιፃ	Озвωд οмուλոጮፎβο ሖмոбէπ